Το κοντέρ γράφει 100. Πας όντως 100; Οι περισσότεροι οδηγοί δεν το έχουν ελέγξει ποτέ, για έναν απλό λόγο: δεν είχαν με τι να το συγκρίνουν. Το μέτρο σύγκρισης όμως το έχεις στην τσέπη. Άνοιξε αυτή τη σελίδα στο κινητό, ακούμπησέ το στο ταμπλό, βρες ένα ίσιο κομμάτι δρόμου και σε λίγα δευτερόλεπτα η πραγματική ταχύτητα εμφανίζεται δίπλα στον αριθμό του αυτοκινήτου. Χωρίς εφαρμογή, χωρίς λογαριασμό, χωρίς επιπλέον εξοπλισμό.
Γιατί το κοντέρ γράφει παραπάνω
Το κοντέρ δεν είναι ρυθμισμένο να λέει την αλήθεια. Είναι ρυθμισμένο να λέει λίγο παραπάνω. Ο λόγος βρίσκεται στην έγκριση τύπου. Ο Κανονισμός ΟΗΕ αριθ. 39 θέτει δύο όρους. Η ένδειξη δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από την πραγματική ταχύτητα. Και δεν επιτρέπεται να την ξεπερνά πάνω από δέκα τοις εκατό συν 4 χλμ/ώρα. Στα 100 πραγματικά χιλιόμετρα, δηλαδή, το κοντέρ επιτρέπεται να δείχνει από 100 έως 114. Ένας κατασκευαστής που δεν έχει περιθώριο λάθους προς τα κάτω κρατάει απόθεμα προς τα πάνω.
Το απόθεμα αυτό δεν μένει σταθερό. Το ελαστικό φθείρεται, η διάμετρος μικραίνει ένα με δύο τοις εκατό, ο τροχός κάνει περισσότερες στροφές ανά χιλιόμετρο και ο υπολογιστής το διαβάζει ως μεγαλύτερη ταχύτητα. Μεγαλύτερες ζάντες ή ψηλότερο πέλμα δουλεύουν αντίστροφα. Μετά από κάθε αλλαγή ελαστικών, λοιπόν, το κοντέρ δείχνει κάτι λίγο διαφορετικό από πριν, χωρίς να στο πει κανείς.
Πώς μετράει το κινητό την ταχύτητα
Το κινητό λαμβάνει σήματα από δορυφόρους που κινούνται περίπου 20.000 χιλιόμετρα ψηλά. Ο καθένας εκπέμπει τη θέση του και μια ώρα που την κρατούν ατομικά ρολόγια. Για να βρει τη θέση, το κινητό μετράει πόση ώρα ταξίδεψε το σήμα. Για την ταχύτητα κάνει κάτι πιο λεπτό: μετράει πόσο τεντώθηκε ή συμπιέστηκε η συχνότητα του σήματος επειδή εσύ κινείσαι. Είναι το φαινόμενο Doppler, το ίδιο που αλλάζει τον τόνο της σειρήνας ενός ασθενοφόρου καθώς σε προσπερνά.
Έτσι η ταχύτητα προκύπτει απευθείας, όχι από απόσταση διά χρόνο. Ο αριθμός μένει σταθερός ακόμη κι όταν το στίγμα στον χάρτη χορεύει μερικά μέτρα. Και η μέτρηση είναι εντελώς ανεξάρτητη από το αυτοκίνητο: το κινητό δεν ξέρει τι ελαστικά έχεις, πόσων ιντσών ζάντες ή πόσο παλιά όργανα. Ακριβώς γι’ αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς.
Ο μόνος περιορισμός είναι ο ουρανός. Σε τούνελ, κάτω από μεγάλη γέφυρα ή ανάμεσα σε ψηλά κτίρια ο αριθμός αναπηδά ή χάνεται. Στον ανοιχτό δρόμο επανέρχεται μέσα σε δευτερόλεπτα.
Ο έλεγχος σε δέκα λεπτά
Χρειάζεσαι ένα ίσιο, ήσυχο κομμάτι δρόμου και, αν γίνεται, έναν συνεπιβάτη.
- Άνοιξε τη σελίδα στο κινητό και δώσε άδεια για την τοποθεσία όταν τη ζητήσει ο browser. Η θέση σου μένει στη συσκευή, δεν αποστέλλεται τίποτα.
- Στήριξε σταθερά το κινητό στο ταμπλό ή σε βάση, με την οθόνη προς αυτόν που θα διαβάζει. Περίμενε να γίνει η κατάσταση έτοιμη.
- Διάλεξε χλμ/ώρα από τον διακόπτη πάνω από το καντράν, για να συγκρίνεις ίδιες μονάδες.
- Κράτα στρογγυλή ένδειξη στο κοντέρ: πρώτα 50, μετά 80, μετά 100 χλμ/ώρα αν το επιτρέπει ο δρόμος. Κράτα κάθε τιμή τουλάχιστον δέκα δευτερόλεπτα, μέχρι να σταθεροποιηθεί ο αριθμός του GPS.
- Σημείωσε τα ζεύγη σε κάθε ταχύτητα: τι λέει το κοντέρ, τι λέει το GPS. Διαβάζει ο συνεπιβάτης ή τραβάς στιγμιότυπο. Ο οδηγός δεν κοιτάζει το κινητό.
- Σύγκρινε αφού σταματήσεις. Η διαφορά ανάμεσα στις δύο στήλες είναι η απόκλιση του κοντέρ σου. Αν είναι παρόμοια σε όλες τις ταχύτητες, πρόκειται για σταθερή απόκλιση. Αν μεγαλώνει μαζί με την ταχύτητα, είναι ποσοστιαία και συνήθως οφείλεται στο μέγεθος των ελαστικών.
Τρεις ταχύτητες αρκούν για να φανεί ο κανόνας. Με μία μόνο μέτρηση δεν ξεχωρίζεις τη σταθερή απόκλιση από την ποσοστιαία.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα
Το κοντέρ γράφει 2 έως 5 χλμ/ώρα παραπάνω από το GPS: όλα καλά. Αυτό είναι το σκόπιμο περιθώριο του κατασκευαστή και εκεί βρίσκονται τα περισσότερα εργοστασιακά αυτοκίνητα. Όταν το κοντέρ δείχνει 100, πας περίπου 96 με 98.
Πάνω από 7 χλμ/ώρα παραπάνω: πάλι δεν είναι επικίνδυνο, αλλά πας αισθητά πιο αργά απ’ ό,τι νομίζεις. Συνηθισμένο σε πολύ φθαρμένα ελαστικά ή σε ελαστικά μικρότερα από το εργοστασιακό μέγεθος.
Το κοντέρ γράφει λιγότερα από το GPS: αυτό το αποτέλεσμα θέλει προσοχή. Πας πιο γρήγορα απ’ ό,τι βλέπεις, και προς αυτή την κατεύθυνση ένας κατασκευαστής δεν αφήνει ποτέ ένα εργοστασιακό αυτοκίνητο. Η αιτία είναι σχεδόν πάντα μεγαλύτερα ελαστικά ή ζάντες. Από εδώ και πέρα πρόσθετε τη διαφορά στο μυαλό σου, ιδίως εκεί όπου υπάρχουν κάμερες ταχύτητας.
Ο αριθμός αναπηδά και δεν ησυχάζει: δεν έχεις ακόμη αποτέλεσμα. Συνήθως το κινητό βλέπει πολύ λίγους δορυφόρους, εξαιτίας δέντρων, κτιρίων ή της θέσης του μέσα στο αυτοκίνητο. Συνέχισε σε πιο ανοιχτό σημείο και επανάλαβε.
Ξαναμέτρησε μετά από καινούρια ελαστικά ή ζάντες
Εκεί ακριβώς φαίνεται η αξία αυτού του ελέγχου. Το αυτοκίνητο δεν ξέρει τι άλλαξες και συνεχίζει να πολλαπλασιάζει τις στροφές με την παλιά περιφέρεια. Ψηλότερο ελαστικό σημαίνει μεγαλύτερη περιφέρεια, άρα περισσότερος δρόμος σε κάθε στροφή και κοντέρ που γράφει λιγότερα από την πραγματικότητα. Χαμηλότερο ελαστικό κάνει το αντίθετο. Δύο τοις εκατό διαφορά στην περιφέρεια σημαίνει δύο τοις εκατό στην ταχύτητα σε κάθε τιμή, δηλαδή 2 χλμ/ώρα στα εκατό. Ο οδηγός δεν το νιώθει, το όργανο μέτρησης το βλέπει.
Ο απλούστερος τρόπος: μέτρησε πριν την αλλαγή για να έχεις σημείο εκκίνησης, μέτρησε ξανά αμέσως μετά και κράτα και τα δύο ζεύγη στις σημειώσεις του κινητού. Την επόμενη φορά που θα κοιτάξεις το κοντέρ, θα ξέρεις ακριβώς πόσο να προσθέσεις ή να αφαιρέσεις.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί το κοντέρ να γράφει λιγότερο από την πραγματική ταχύτητα;
Σε εργοστασιακό αυτοκίνητο δεν επιτρέπεται. Ο Κανονισμός ΟΗΕ αριθ. 39, με βάση τον οποίο εγκρίνονται τα ταχύμετρα στην Ευρώπη, λέει ρητά ότι η ενδεικνυόμενη ταχύτητα δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από την πραγματική. Προς τα πάνω το περιθώριο είναι μεγάλο: το πολύ δέκα τοις εκατό της πραγματικής ταχύτητας συν 4 χλμ/ώρα. Στα 100 πραγματικά χιλιόμετρα, δηλαδή, το κοντέρ επιτρέπεται να δείχνει οτιδήποτε ανάμεσα σε 100 και 114. Αν το δικό σου δείχνει λιγότερα από το GPS, η αιτία βρίσκεται σχεδόν πάντα στους τροχούς: ελαστικά μεγαλύτερης διαμέτρου ή μεγαλύτερες ζάντες από τις εργοστασιακές.
Πόσο ακριβώς μετράει την ταχύτητα ένα κινητό;
Σε ανοιχτό χώρο, με καθαρό ουρανό και λίγα δευτερόλεπτα για κλείδωμα σήματος, ένα σύγχρονο κινητό πέφτει έξω περίπου 1 χλμ/ώρα. Δεν υπολογίζει την ταχύτητα από δύο διαδοχικές θέσεις, αλλά μετράει τη μετατόπιση Doppler στα σήματα πολλών δορυφόρων ταυτόχρονα. Το αποτέλεσμα δεν εξαρτάται από τη φθορά των ελαστικών, το μέγεθος της ζάντας ή την ηλικία των οργάνων, και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο χρησιμεύει ως μέτρο σύγκρισης.
Πού είναι καλύτερα να κάνω τον έλεγχο;
Σε ίσιο δρόμο με λίγη κίνηση και ανοιχτό ουρανό, για παράδειγμα σε εθνική οδό εκτός ωρών αιχμής. Κράτα στρογγυλή ένδειξη στο κοντέρ, περίμενε να σταθεροποιηθεί ο αριθμός του GPS και μόνο τότε σύγκρινε. Ο οδηγός δεν κοιτάζει το κινητό. Διαβάζει ο συνεπιβάτης, ή τραβάς στιγμιότυπο οθόνης και συγκρίνεις αφού σταματήσεις.
Το χιλιομετρητής αποκλίνει όσο και το κοντέρ;
Ναι, γιατί και τα δύο βγαίνουν από την ίδια πηγή. Το αυτοκίνητο μετράει στροφές τροχού και τις πολλαπλασιάζει με μια αποθηκευμένη περιφέρεια ελαστικού. Από εκεί προκύπτουν και η ταχύτητα και η απόσταση. Αν η πραγματική περιφέρεια διαφέρει κατά δύο τοις εκατό, τότε και η ταχύτητα και τα χιλιόμετρα αποκλίνουν κατά δύο τοις εκατό προς την ίδια κατεύθυνση. Η σελίδα αυτή μετράει ταχύτητα. Για την απόσταση, διάνυσε ένα κομμάτι αυτοκινητόδρομου με χιλιομετρικές πινακίδες και σύγκρινε τον μερικό μετρητή με τις πινακίδες.
Το κοντέρ δείχνει 5 χλμ/ώρα παραπάνω από το GPS. Χρειάζεται ρύθμιση;
Όχι. Οι κατασκευαστές ρυθμίζουν σκόπιμα το κοντέρ να δείχνει λίγο παραπάνω και ποτέ λιγότερο, ώστε ο οδηγός να μην ξεπερνά το όριο από απροσεξία. Διαφορά 3 έως 5 χλμ/ώρα σε ταχύτητες αυτοκινητοδρόμου είναι φυσιολογική σε εργοστασιακό αυτοκίνητο. Προσοχή χρειάζεται η αντίστροφη περίπτωση, όταν το κοντέρ δείχνει λιγότερα από το GPS.
Μια δωρεάν μέτρηση με GPS αντικαθιστά τον εξοπλισμό συνεργείου;
Για αυτό το ερώτημα, ναι. Ένα δυναμόμετρο ή ένα επαγγελματικό όργανο μετράει με ακρίβεια δεκάτου του χιλιομέτρου και ελέγχει ταυτόχρονα πολλά ακόμη. Το ερώτημα του οδηγού όμως είναι απλούστερο: λέει αλήθεια το κοντέρ μου και, αν όχι, πόσο πέφτει έξω. Σε αυτό απαντάει το κινητό μέσα σε δέκα λεπτά, δωρεάν και χωρίς ραντεβού.
Έτοιμος για μέτρηση;
Ανέβα στην κορυφή της σελίδας, δώσε άδεια για την τοποθεσία και βγες σε ίσιο δρόμο. Σε δέκα λεπτά θα ξέρεις πόσο αληθινό είναι το κοντέρ σου. Αν θες να μετράς καθημερινά και να κρατάς τις διαδρομές, η εφαρμογή ταχύμετρου GPS για iPhone κάνει την ίδια δουλειά με ιστορικό διαδρομών.
Σχετικά εργαλεία
- Ταχύμετρο GPS online: η πραγματική ταχύτητα μέσα από τον browser, στο αυτοκίνητο, στη μηχανή και στο ποδήλατο.
- Μετατροπή χλμ/ώρα σε mph: χρήσιμη σε εισαγόμενα αυτοκίνητα.
- Μετατροπή mph σε χλμ/ώρα: η αντίστροφη κατεύθυνση.
- Πώς μετράει ο browser ταχύτητα με GPS: το τεχνικό μέρος (στα αγγλικά).